tinh thuần
Định nghĩa
- Tính từ:
- Nguyên chất, không pha tạp: "tinh thuần" chỉ trạng thái của một vật chất hoặc phẩm chất ở dạng thuần khiết nhất, không bị pha trộn, không có yếu tố ngoại lai.
- Trong sáng, không vụ lợi: Dùng để mô tả phẩm chất đạo đức, tình cảm hoặc tư tưởng ở dạng hoàn toàn trong sáng, không bị ảnh hưởng bởi toan tính hay dục vọng.
Ví dụ sử dụng
Tính từ (vật chất):
- Loại vàng tinh thuần này có độ nguyên chất 99,99%. (Loại vàng này không pha tạp, đạt độ tinh khiết cao.)
- Nước suối tinh thuần từ núi đá vôi rất tốt cho sức khỏe. (Nước suối không bị ô nhiễm, giữ nguyên bản chất tự nhiên.)
Tính từ (phẩm chất):
- Tình yêu tinh thuần của trẻ thơ không vướng bận toan tính. (Tình yêu trong sáng, không vụ lợi của trẻ em.)
- Đó là một tâm hồn tinh thuần, không vướng bụi trần. (Tâm hồn trong sáng, không bị ảnh hưởng xấu từ bên ngoài.)
Các cách sử dụng nâng cao
"tinh thuần bản sắc": giữ nguyên giá trị cốt lõi, không pha tạp văn hóa ngoại lai.
- Nghệ thuật hát xẩm cần được bảo tồn ở dạng tinh thuần bản sắc. (Giữ nguyên phong cách và tinh thần gốc của loại hình nghệ thuật này.)
"tinh thuần tư tưởng": tư tưởng trong sáng, không bị méo mó.
- Người cách mạng phải giữ vững lý tưởng tinh thuần. (Giữ nguyên những giá trị đạo đức và chính trị thuần khiết.)
Biến thể và từ gần giống
Thuần khiết (tính từ): trong sạch, không pha tạp — gần nghĩa với "tinh thuần" nhưng dùng phổ biến hơn.
- Nước cất là chất lỏng thuần khiết nhất.
Tinh túy (danh từ): phần tinh hoa, cốt lõi nhất — liên quan đến "tinh thuần" nhưng nhấn mạnh giá trị tinh hoa.
- Đây là tinh túy của văn hóa dân tộc.
Thuần nhất (tính từ): đồng nhất, không có sự khác biệt — thường dùng trong ngữ cảnh khoa học.
- Dung dịch thuần nhất có thành phần đồng đều.
Từ đồng nghĩa
- Nguyên chất: không pha trộn, giữ nguyên bản chất gốc.
- Trong sáng: (về tâm hồn, tình cảm) không vẩn đục, không toan tính.
- Tinh khiết: sạch sẽ, không tạp chất (thường dùng cho hóa chất, nước).
Thành ngữ liên quan
- Tinh thuần như ngọc: phẩm chất trong sáng, cao quý như viên ngọc quý.
- Tấm lòng cô ấy tinh thuần như ngọc, không vụ lợi. (Lòng cô ấy trong sáng, không có tính toán.)
- Giữ gìn tinh thuần: bảo vệ sự nguyên vẹn, không để bị pha tạp.
- Người nghệ sĩ phải giữ gìn tinh thuần của nghệ thuật dân gian. (Bảo vệ giá trị gốc của nghệ thuật.)